Regenwater gebruiken in tuin en huis: wat kan, wat niet

Regenwater uit de ton is goed voor de tuin, de moestuin en je kamerplanten. Het is geen drinkwater.^MC Wil je het voor de wc of de wasmachine gebruiken, dan heb je een aparte installatie nodig. Het RIVM wijst dan vooral op het risico van een verkeerde aansluiting op de drinkwaterleiding.^RIVM

Stand van 16 oktober 2026. RIVM-kennisnotitie van 19 juni 2025.

In de tuin: het beste water voor planten

Voor planten is regenwater het beste water, en je bespaart er drinkwater mee.^RIONED Gemiddeld sproeien we per jaar zo’n 1.100 liter drinkwater over de tuin.^MC Een regenton kan jaarlijks honderden liters daarvan vervangen.^MC De waterschappen noemen ook het schoonmaken van je terras als gebruik.^{Waterschappen}

Hoe je water geeft, maakt ook verschil. Milieu Centraal geeft drie vuistregels:^MC

• Geef liever één keer per week veel water dan elke dag een beetje. Dan groeien de wortels dieper.
• Geef water op een bewolkte dag, of zo vroeg mogelijk in de ochtend. In de felle zon verdampt een groot deel voor het bij de wortels is.
• Gebruik een gieter of een druppelsysteem, dicht bij de wortels. Sproei je het gazon, gebruik dan een regenmeter.

Geef liever niet ’s avonds water. Dan blijven tuin en planten de hele nacht nat, met meer kans op slakken en schimmels.^MC

Hoeveel water je dak oplevert

Elke millimeter regen is een liter water per vierkante meter dak.^KNMI Gemiddeld valt er in Nederland 851 mm per jaar.^KNMI Op een dakvlak van 40 m² komt er dus ruim 34.000 liter per jaar vanaf, bruto. Dat is vele malen meer dan de 1.100 liter die we gemiddeld per jaar over de tuin sproeien.^MC Het water is er dus wel. De kunst is het op te slaan tot de droge weken, en de rest de grond in te laten zakken.

Je bent niet de enige. Volgens onderzoek voor de Unie van Waterschappen vangt 36% van de Nederlanders al regenwater op, meestal met een regenton. Nog eens 36% overweegt het.^UvW

Een rekenvoorbeeld. Wil je het gemiddelde van 1.100 liter tuinwater per jaar helemaal uit regenwater halen, dan heb je op een dakvlak van 40 m² maar ongeveer 28 mm regen nodig.^MCKNMI Het probleem is dus zelden de hoeveelheid, maar het moment. Planten hebben het meeste water nodig in een droge periode, en dan valt er juist weinig. Een volle ton aan het begin van zo’n periode is dan je voorraad. Gebruik die eerst voor wat het hardst nodig heeft: nieuwe planten, de moestuin en potten in de zon.

Voor kamerplanten

Regentonwater is ook goed voor kamerplanten. Het bevat minder kalk en zouten dan kraanwater.^MC Haal het water uit de ton met een gieter en laat het even op kamertemperatuur komen.

Drinken: nee

Regenwater dat je opvangt, mag je niet als drinkwater gebruiken.^MC Het water komt langs het dak, de goot en de regenpijp. Daar ligt van alles op, en daarna staat het een tijd stil in de ton. Behandel het als tuinwater, niet als kraanwater.

Wat je dak met het water doet

Ook als je het water alleen voor de tuin gebruikt, wil je weten dat het niet vervuild is. Kijk waar het water langs komt voor het in de ton belandt.^MC

Twijfel je over een zinken goot boven je moestuin, gebruik het water dan liever voor de siertuin.

Het water schoon houden

• Deksel dicht. Een goed sluitend deksel voorkomt dat de ton een broedplaats voor muggen wordt.^MC
• Blad eruit. Een speciale zeef of bladvanger houdt blad uit de ton.^MC
• In de schaduw. Zet de ton het liefst in de schaduw.^MC Warm, stilstaand water is niet wat je wilt: het RIVM noemt dat bacteriën zoals legionella boven 25 °C kunnen groeien.^RIVM

Een eigen waterput

Een alternatief voor de tuin is een eigen waterput. Per waterschap, provincie en plaats gelden andere regels voor het oppompen van grondwater. Meestal heb je geen vergunning nodig voor een kleine put, onder 10 m³ per uur, als je het water alleen voor je planten gebruikt. Een diepte van 6 meter is dan genoeg.^MC

Bevat het water veel ijzer, dan kunnen planten een bruin laagje krijgen. Geef dan water via de grond. En een put gaat ten koste van de voorraad grondwater in je buurt, die er ook is voor de natuur.^MC Een regenton gebruikt water dat toch al valt.

In huis: de wc en de wasmachine

Regenwater voor de wc of de wasmachine heet huishoudwater. Dat is ander water dan drinkwater, en er gelden geen specifieke kwaliteitseisen voor.^RIVM Het RIVM onderscheidt twee situaties.

Eigen woning

Voor een installatie in je eigen huis zijn geen specifieke eisen opgesteld voor de bron en de toepassing van huishoudwater. Je mag het dus breder gebruiken.^RIVM

Collectieve installatie

Een installatie die water aan anderen levert, bijvoorbeeld in een wijk, kantoor, school of sportschool. Daar mag alleen grondwater of op een dak opgevangen regenwater gebruikt worden, en alleen voor de wc.^RIVM

Het grootste risico is een verkeerde aansluiting, een zogenoemde wanverbinding, tussen het huishoudwater en de drinkwaterleiding. Dan krijgen bewoners water binnen dat niet geschikt is om te drinken. Het RIVM noemt dat een reëel risico. In Leidsche Rijn werden mensen ziek door zo’n foutieve aansluiting.^RIVM

Het RIVM raadt onder meer aan:^RIVM

• aanleg en werk aan het huishoudwater alleen door gecertificeerde monteurs;
• leidingen voor huishoudwater in een ander formaat en een andere kleur, met labels;
• andere aansluitingen dan voor drinkwater, en een waarschuwing bij de hoofdkraan;
• het water koel houden, onder 25 °C, en het systeem doorspoelen als het een tijd niet gebruikt is.

Een losse regenton is daar niet voor bedoeld. Voor de wc heb je een opslag, een pomp en een eigen leidingnet nodig. Dat is werk voor een installateur.

Verder lezen

Wil je meer water opvangen dan één ton, lees dan hoeveel liter regenton heb je nodig. Wil je het water vooral in de grond laten zakken, lees dan regenpijp afkoppelen. Alles over gebruik staat in de gids regenwater gebruiken.

Veelgestelde vragen

Mag ik regenwater uit de ton drinken?

Nee. Regenwater dat je opvangt, mag je niet als drinkwater gebruiken.^MC

Is regenwater van een zinken dakgoot goed voor de moestuin?

Milieu Centraal noemt metalen zonder coating, zoals zink en koper, als materialen die het water kunnen vervuilen.^MC Kijk dus waar het water langs komt.

Mag ik regenwater gebruiken voor de wc?

In je eigen woning gelden geen specifieke eisen voor bron en toepassing. In een collectieve installatie mag op een dak opgevangen regenwater alleen voor de wc.^RIVM

Is regenwater goed voor kamerplanten?

Ja. Het bevat minder kalk en zouten dan kraanwater.^MC